Νόμος για την ΤΝ
Νόμος για την Τεχνητή Νοημοσύνη
Επισκόπηση
Ο Νόμος της ΕΕ για την ΤΝ είναι ο πρώτος ολοκληρωμένος οριζόντιος κανονισμός παγκοσμίως για την τεχνητή νοημοσύνη. Υιοθετήθηκε τον Μάρτιο του 2024 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Αυγούστου 2024, θεσπίζοντας ένα πλαίσιο βάσει κινδύνου που κατηγοριοποιεί τα συστήματα ΤΝ με βάση την πιθανή βλάβη και επιβάλλει απαιτήσεις αναλόγως.[1]
Ο κανονισμός στοχεύει να διασφαλίσει ότι τα συστήματα ΤΝ που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ είναι ασφαλή, σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και προάγουν την καινοτομία μέσω νομικής βεβαιότητας.
Ημερομηνίες Σταδιακής Εφαρμογής
| Ημερομηνία | Ορόσημο |
|---|---|
| 1 Αυγούστου 2024 | Εφαρμογή του Νόμου για την ΤΝ |
| 2 Φεβρουαρίου 2025 | Απαγόρευση απαγορευμένων πρακτικών ΤΝ· εφαρμογή υποχρεώσεων για την καλλιέργεια γνώσεων ΤΝ |
| 2 Αυγούστου 2025 | Υποχρεώσεις μοντέλων GPAI· εφαρμογή κανόνων διακυβέρνησης |
| 2 Αυγούστου 2026 | Πλήρης εφαρμογή για συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου |
| 2 Αυγούστου 2027 | Απαιτήσεις για ΤΝ υψηλού κινδύνου (Παράρτημα Ι) για ορισμένη νομοθεσία ασφάλειας προϊόντων |
Κατηγορίες Κινδύνου
Απαγορευμένες Πρακτικές ΤΝ (Άρθρο 5)[2]
Οι ακόλουθες πρακτικές ΤΝ απαγορεύονται από 2 Φεβρουαρίου 2025:
- Υποσυνείδητος χειρισμός: ΤΝ που εκμεταλλεύεται ευπάθειες πέραν της συνειδητής αντίληψης
- Εκμετάλλευση ευπαθειών: Στόχευση ηλικίας, αναπηρίας ή κοινωνικοοικονομικών συνθηκών
- Κοινωνική βαθμολόγηση: Ταξινόμηση ατόμων βάσει συμπεριφοράς που οδηγεί σε επιζήμια μεταχείριση
- Προγνωστική αστυνόμευση: Πρόβλεψη εγκλημάτων ατόμων μόνο με βάση το προφίλ
- Μη στοχευμένη συλλογή προσώπων: Δημιουργία βάσεων δεδομένων αναγνώρισης προσώπου από δημόσιες πηγές
- Αναγνώριση συναισθημάτων: Σε χώρους εργασίας και εκπαιδευτικά ιδρύματα (με εξαιρέσεις)
- Βιομετρική κατηγοριοποίηση: Εξαγωγή ευαίσθητων χαρακτηριστικών όπως φυλή, πολιτική ή θρησκεία
- Αναγνώριση βιομετρικών σε πραγματικό χρόνο εξ αποστάσεως: Σε δημόσιους χώρους για επιβολή νόμου (με εξαιρέσεις)
Συστήματα ΤΝ Υψηλού Κινδύνου (Άρθρο 6)[3]
Τα συστήματα ΤΝ σε αυτούς τους τομείς υπόκεινται σε αυστηρές απαιτήσεις:
- Βιομετρική ταυτοποίηση και κατηγοριοποίηση
- Διαχείριση κρίσιμων υποδομών (ενέργεια, μεταφορές, νερό, αέριο)
- Εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση (εισαγωγές, αξιολογήσεις)
- Απασχόληση (πρόσληψη, αξιολόγηση απόδοσης, απόλυση)
- Πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες (βαθμολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας, υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης)
- Επιβολή νόμου (αξιολόγηση αποδείξεων, εκτίμηση κινδύνου)
- Μετανάστευση και έλεγχος συνόρων
- Δικαιοσύνη και δημοκρατικές διαδικασίες
Μοντέλα Γενικού Σκοπού ΤΝ (GPAI)
Οι πάροχοι μοντέλων GPAI πρέπει να:
- Διατηρούν τεχνική τεκμηρίωση
- Παρέχουν πληροφορίες για τη συμμόρφωση των κατωτέρων παρόχων
- Θεσπίζουν πολιτικές συμμόρφωσης πνευματικών δικαιωμάτων
- Δημοσιεύουν περιλήψεις περιεχομένου εκπαίδευσης
Συστημικός κίνδυνος GPAI (μοντέλα εκπαιδευμένα με >10^25 FLOPs) έχουν επιπλέον υποχρεώσεις όπως δοκιμές αντιπαράθεσης και αναφορά περιστατικών.[4]
Απαιτήσεις για ΤΝ Υψηλού Κινδύνου
| Απαίτηση | Περιγραφή |
|---|---|
| Διαχείριση Κινδύνου | Θέσπιση, τεκμηρίωση και διατήρηση συστήματος διαχείρισης κινδύνου |
| Διακυβέρνηση Δεδομένων | Εξασφάλιση ότι τα δεδομένα εκπαίδευσης είναι σχετικά, αντιπροσωπευτικά και χωρίς σφάλματα |
| Τεχνική Τεκμηρίωση | Λεπτομερής τεκμηρίωση συστήματος πριν από την τοποθέτηση στην αγορά |
| Τήρηση Αρχείων | Αυτόματη καταγραφή λειτουργιών συστήματος |
| Διαφάνεια | Σαφείς οδηγίες χρήστη και πληροφορίες δυνατοτήτων |
| Επιτήρηση από Ανθρώπους | Ενεργοποίηση ανθρώπινης επίβλεψης και παρέμβασης |
| Ακρίβεια & Ανθεκτικότητα | Συνεπής απόδοση σε όλες τις προοριζόμενες χρήσεις |
| Κυβερνοασφάλεια | Προστασία από μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση και χειραγώγηση |
Υποχρέωση Καλλιέργειας Γνώσεων ΤΝ (Άρθρο 4)
Από 2 Φεβρουαρίου 2025, όλοι οι πάροχοι και οι χρήστες πρέπει να διασφαλίζουν:
"Το προσωπικό και άλλα άτομα που ασχολούνται με τη λειτουργία και χρήση συστημάτων ΤΝ εκ μέρους τους να έχουν επαρκές επίπεδο γνώσεων ΤΝ."[5]
Αυτό εφαρμόζεται ευρέως σε όλες τις περιπτώσεις χρήσης ΤΝ, όχι μόνο σε συστήματα υψηλού κινδύνου.
Ποινές
- Απαγορευμένες πρακτικές ΤΝ: Έως 35 εκατ. € ή 7% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών
- Παραβάσεις υψηλού κινδύνου: Έως 15 εκατ. € ή 3% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών
- Λανθασμένες πληροφορίες: Έως 7,5 εκατ. € ή 1% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών[6]
Οι ΜΜΕ και οι νεοφυείς επιχειρήσεις μπορεί να επωφεληθούν από αναλογικούς περιορισμούς.
Κύριες Ενέργειες για Προγραμματιστές
- Κατηγοριοποιήστε τα συστήματα ΤΝ σας κατά επίπεδο κινδύνου
- Τεκμηριώστε τις περιπτώσεις χρήσης ΤΝ και τους προορισμούς
- Εφαρμόστε προγράμματα καλλιέργειας γνώσεων ΤΝ για όλο το προσωπικό
- Αξιολογήστε τις υποχρεώσεις υψηλού κινδύνου αν ισχύουν
- Παρακολουθήστε τις απαιτήσεις GPAI για χρήση μοντέλων βάσης
- Προετοιμαστείτε για αξιολογήσεις συμμόρφωσης (συστήματα υψηλού κινδύνου)