Platformwerk Richtlijn
Richtlijn ter Verbetering van de Arbeidsomstandigheden bij Platformwerk
Overzicht
De Platformwerk Richtlijn behandelt de arbeidsomstandigheden van mensen die platformwerk verrichten (gig-werkers). Het stelt regels vast over de vaststelling van de arbeidsstatus, transparantie van algoritmisch beheer en verbeterde gegevensbescherming voor platformwerkers.[1]
Lidstaten moeten de Richtlijn uiterlijk 2 december 2026 in nationale wetgeving omzetten.
Toepassingsgebied
Wie valt eronder?
- Platformwerkers: Personen die werk verrichten dat via digitale arbeidsplatforms wordt georganiseerd
- Digitale arbeidsplatforms: Diensten die geautomatiseerde systemen gebruiken om werkers aan taken te koppelen
Voorbeelden van Platformwerk
- Ritdiensten (Uber, Bolt)
- Maaltijdbezorging (Deliveroo, Wolt)
- Freelance marktplaatsen (Fiverr, Upwork)
- Huishoudelijke diensten (schoonmaak, reparaties)
- Professionele dienstverleningsplatforms
Arbeidsstatus (Hoofdstuk II)[2]
Juridische Veronderstelling
Lidstaten moeten een juridische veronderstelling van een arbeidsovereenkomst vaststellen wanneer het platform:
- Maximale beloningsgrenzen bepaalt
- Specifiek uiterlijk of gedrag vereist
- De uitvoering via elektronische middelen superviseert
- De vrijheid om het werk te organiseren beperkt
- De mogelijkheid om een klantenbestand op te bouwen beperkt
Het platform draagt de bewijslast dat er geen arbeidsovereenkomst bestaat.
Gevolgen
Indien geclassificeerd als werknemer:
- Toegang tot minimumloon
- Beperkingen op werktijden
- Rechten op betaald verlof
- Sociale zekerheidsdekking
- Rechten op collectieve onderhandelingen
Algoritmisch Beheer (Hoofdstuk III)[3]
Transparantievereisten
Platforms moeten werkers informeren over:
| Informatie | Wanneer |
|---|---|
| Geautomatiseerde monitoringsystemen | Voor aanvang van het werk |
| Geautomatiseerde besluitvorming | Voor aanvang van het werk |
| Beoordelingscriteria | Voor aanvang van het werk |
| Belangrijkste parameters voor beslissingen | Voor aanvang van het werk |
| Reden voor specifieke beslissingen | Op verzoek |
Verboden Praktijken
Platforms mogen niet via geautomatiseerde systemen verwerken:
- Emotionele of psychologische toestand
- Politieke opvattingen of vakbondslidmaatschap
- Ras of etnische afkomst
- Migratiestatus
- Gezondheidsgegevens (behalve wettelijke vereisten)
- Biometrische gegevens voor identificatie
Menselijke Toezicht
Platforms moeten:
- De impact van geautomatiseerde beslissingen op werkers evalueren
- Gekwalificeerd personeel hebben om geautomatiseerde systemen te controleren
- Zorgen voor menselijke beoordeling van belangrijke beslissingen
- Nooit ontslaan/beeindigen uitsluitend op basis van een geautomatiseerde beslissing
Rechten van Werkers
- Uitleg: Recht op uitleg over geautomatiseerde beslissingen
- Beoordeling: Recht om menselijke beoordeling te verzoeken
- Correctie: Recht om onjuiste gegevens te corrigeren
- Compensatie: Recht op compensatie voor door algoritmes veroorzaakte nadelen
Gegevensbescherming (Hoofdstuk IV)
DPIA Vereisten
Platforms moeten Gegevensbeschermingseffectbeoordelingen uitvoeren voor:
- Geautomatiseerde monitoringsystemen
- Geautomatiseerde besluitvormingssystemen
- Elke verwerking van hoog risico van werkersgegevens
Werkers moeten worden geraadpleegd en toegang krijgen tot de beoordelingsresultaten.
Verwerkingsbeperkingen
Persoonsgegevens mogen alleen worden verwerkt als:
- Strikt noodzakelijk voor de uitvoering van het contract
- Vereist voor wettelijke verplichtingen
- Noodzakelijk voor legitieme belangen (afgewogen tegen rechten van werkers)
Gegevensbewaring
Persoonsgegevens van werkers moeten worden verwijderd wanneer:
- Ze niet langer nodig zijn voor het opgegeven doel
- De werker verwijdering verzoekt (indien van toepassing)
- De arbeids-/betrekkingsrelatie eindigt
Verplichtingen van Platforms
Informatie aan Werkers
Voor aanvang van de werkzaamheden moeten platforms verstrekken:
- Informatie over gebruikte geautomatiseerde systemen
- Voorwaarden en gronden voor beëindiging
- Eventuele algoritme-gerelateerde wijzigingen (met voorafgaande kennisgeving)
Informatie aan Autoriteiten
Platforms moeten platformwerk melden aan:
- Arbeidsautoriteiten
- Sociale zekerheidsinstellingen
- Vertegenwoordigers van werkers (aantal en status van werkers)
Sancties
Lidstaten bepalen sancties, die doeltreffend, evenredig en afschrikwekkend moeten zijn.
Kunnen administratieve boetes, bedrijfsbeperkingen en schorsing van vergunningen omvatten.
Implicaties voor Ontwikkelaars
Als u platformsystemen bouwt of beheert:
Algoritmische Transparantie
- Documenteer geautomatiseerde monitoringsystemen
- Creëer uitlegbaarheidsmechanismen voor beslissingen
- Bouw informatiepanelen voor werkers
- Implementeer workflows voor menselijke beoordeling
Gegevensbescherming
- Voer DPIA uit voor werkersmonitoringsystemen
- Implementeer gegevensminimalisatie
- Verwijder verboden gegevensverwerking
- Creëer mechanismen voor toegang tot werkersgegevens
Systeemontwerp
- Maak menselijke overname van geautomatiseerde beslissingen mogelijk
- Log alle geautomatiseerde beslissingen die werkers beïnvloeden
- Bouw beroeps- en beoordelingsmechanismen
- Implementeer regelmatige impactevaluaties